Όμηροι σε γκρίζες ζώνες

Ο Νίκος Νικήσιανης, μέλος της Αντιρατσιστικής Πρωτοβουλίας Θεσσαλονίκης, μιλά για γκρίζες ζώνες, ροζ κάρτες, ρατσισμό από τα πάνω, κυνηγητό και εξαθλίωση στις γειτονιές των μεταναστών. Και η συζήτηση για τη λαθρομετανάστευση έχει ανοίξει για τα καλά και η 20η Ιουνίου έχει οριστεί ως παγκόσμια ημέρων των προσφύγων.



της Παυλίνας Εξαδακτύλου, pavlinaex@gmail.com



Συμβατικά

«Τον όρο “μετανάστης” τον χρησιμοποιούμε για ανθρώπους που είναι κυρίως οικονομικοί μετανάστες, μένουν μόνιμα εδώ και εργάζονται. Βρίσκονται δηλαδή σε μια διαδικασία ένταξης. Με τον όρο «πρόσφυγας» χαρακτηρίζουμε άτομα που χρονικά έχουν εγκατασταθεί στη χώρα πιο πρόσφατα, αιτούνται πολιτικό άσυλο και μένουν στη χώρα με τη ροζ κάρτα. Φυσικά αυτή η διάκριση είναι εντελώς συμβατική και αφορά απλά τα χαρτιά των μεταναστών».


Γκρίζες ζώνες

«Σε σχέση με τους μετανάστες,μπορούμε να πούμε ότι η τελευταία διαδικασία νομιμοποίησης ήταν εξαιρετικά αποτυχημένη. Ενας από τους λόγους ήταν η απίστευτη γραφειοκρατία όπου οι μετανάστες έπρεπε να σπαταλήσουν άπειρες ημέρες και πάρα πολλά χρήματα. Ουσιαστικά η διαδικασία είχε απλά εισπρακτικό χαρακτήρα. Ειδικά για τη Θεσσαλονίκη, ήταν τέτοια η γραφειοκρατία που οι μετανάστες έπαιρναν τελικά μια άδεια παραμονής η οποία ήταν ληγμένη. Ηταν μια παράλογη κατάσταση η οποία κρατούσε τους μετανάστες ομήρους. Τους κρατούσε καθηλωμένους σε μια γκρίζα ζώνη. Για ελάχιστους από αυτούς υπάρχει η δυνατότητα μιας σταθερής πενταετούς άδειας παραμονής. Ολοι σχεδόν βρίσκονται σ' αυτήν την ομηρία της γκρίζας ζώνης».


Το χαμηλότερο ποσοστό της Ευρώπης

«Οι αιτήσεις για πολιτικό άσυλο απορρίπτονται σχεδόν πάντα. Το ποσοστό της Ελλάδας στις αιτήσεις για πολιτικό άσυλο που τελικά γίνονται δεκτές είναι το χαμηλότερο της Ευρώπης. Από τις μερικές χιλιάδες αιτήσεις, γίνονται δεκτές το πολύ δέκα, δεκαπέντε αιτήσεις. Οι πρόσφυγες καταθέτουν την αίτηση, παίρνουν τη ροζ κάρτα, μετά από ένα, δυο χρόνια η αίτησή τους απορρίπτεται και ξεκινά μια διαδικασία προσφυγών. Σ' αυτήν την ενδιάμεση κατάσταση μπορούν να βρίσκονται χρόνια. Μονίμως μετέωρο, ουσιαστικά παράνομοι αλλά όχι τόσο ώστε να απελαθούν».

«Είσαι ευάλωτος; Σ' εκμεταλλεύομαι».

«Το ότι υπάρχουν παράνομοι μετανάστες οφείλεται στην αδυναμία και την άρνηση του ελληνικού κράτους να νομιμοποιήσει τους μετανάστες. Εδώ και δεκαπέντε χρόνια το κύριο αίτημα του αντιρατσιστικού κινήματος και των ίδιων των μεταναστών είναι η νομιμοποίηση. Οταν το ίδιο το κράτος χαρακτηρίζει ως παράνομους τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται εδώ, οδηγεί ουσιαστικά στη διόγκωση των φαινομένων της εγκληματικότητας και της γκετοποίησης. Πρέπει να εξαλειφθεί αυτή η διάκριση μεταξύ νόμιμων και παράνομων μεταναστών. Η λαθρομετανάστευση δεν είναι πρόβλημα. Είναι σαφές ότι είναι μια συνειδητή πολιτική όλων των ελληνικών κυβερνήσεων, οι οποίες κρατούν κατά την εκτίμησή μας τους μετανάστες σ' αυτήν την κατάσταση, ώστε να είναι ευάλωτοι και άρα να μπορούν να τους εκμεταλλευτούν. Αποδεικνύεται ότι οι παράνομοι μετανάστες είναι επιλογή των κυβερνήσεων γι' αυτό πάντα εμείς ζητούσαμε οριστική νομιμοποίηση όλων».

Το κυνηγητό

«Η λαθρομετανάστευση είναι πρόβλημα. Πρώτα απ' όλα των ίδιων των ανθρώπων που είναι παράνομοι και ζουν σε αυτήν την κατάσταση. Θα μπορούσε να λυθεί χωρίς καταστολή. Χωρίς κυνηγητό. Χωρίς βαρβαρότητα. Με πολύ λιγότερο κόστος. Θα μπορούσαν να τους νομιμοποιήσουν. Θα μπορούσε να λυθεί σε ελάχιστες ημέρες και θα στοίχιζε πολύ λιγότερο».

Αριθμοί. Ανθρωποι. Καταστολή.

«Στην Ελλάδα δε ζουν δυο εκατομμύρια μετανάστες, ούτε αναμένεται τα επόμενα χρόνια να γίνουν πέντε. Στην πραγματικότητα, οι μετανάστες δεν ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο, από τους οποίους 600.000 περίπου είναι οι νόμιμοι. Από κει και πέρα, μιλάμε για μερικές χιλιάδες νέες αφίξεις προσφύγων. Αυτό το κυνήγι στα σύνορα και η καταστολή είναι αναντίστοιχα με το μέγεθος του αριθμού των μεταναστών. Για μας γίνεται μια προσπάθεια να περάσει η καταστολή ολοένα και βαθύτερα στην ελληνική κοινωνία».

Ο ρατσισμός από τα πάνω

«Το πρόβλημα του ρατσισμού στην Ελλάδα εντοπίζεται κυρίως στις κρατικές πολιτικές και όχι τόσο στους Ελληνες. Πρόκειται για έναν θεσμικό ρατσισμό. Είναι απολύτως αναμενόμενο έτσι να δημιουργηθεί και ο ρατσισμός από τα κάτω».

Εγκληματικότητα και εξαθλίωση. Εξαθλίωση και εγκληματικότητα.

«Σε συνθήκες φτώχειας και εξαθλίωσης είναι σίγουρο ότι τα πράγματα θα εκτραπούν. Σαφέστατα υπάρχει εγκληματικότητα αλλά πίσω από αυτήν, βρίσκεται μια κοινωνική κρίση. Δεν είναι μόνο ζήτημα μετανάστευσης αλλά ζήτημα βαθιάς κοινωνικής κρίσης. Τώρα σε ό, τι αφορά τις διάφορες επιτροπές κατοίκων στις γειτονιές οι οποίες κάνουν καταγγελίες, υπάρχει ένα ερωτηματικό για το ποιοί τις αποτελούν και τι σκοπιμότητες εξυπηρετούν».